Şimdilik Gezegen 9 ismi verilen gezege nin Plüton’dan kütlece 5000 kat daha büyük olduğu ve cüce gezegenlerin aksine komşuluğundaki bölgede kütleçekimsel olarak baskın bir gök cismi olduğu düşü nülüyor. Hatta kütle çekimsel baskınlığı Güneş Sistemi’ndeki bir çok gezegenden daha fazla. Batygin ve Brown Astronomical Journal’da yayımladıkları makalede Neptün ötesin deki ve ağırlıklı olarak buzul gök cisimle rinden oluşmuş Kuiper Kuşağı olarak bi linen bölgede dolanan nesnelerdeki anor malliklerden hareketle bu bölgede kütlece Dünya’dan çok daha büyük ve çevresine kütle çekimsel olarak baskın bir gezegenin varlığını konu aldılar.
Başlangıçta böyle bir gezegen olup olma dığı konusunda oldukça şüpheci davra nan araştırmacılar, Kuiper Kuşağı’ndaki nesnelerin yörüngelerini daha detaylı olarak inceledikçe, bu bölgede çevresine kütle çekimsel olarak baskın bir cisim ol duğuna biraz daha ikna oldu. Dokuzuncu gezegenin varlığı gözlemlerle de kanıtla nırsa Güneş Sistemi ile ilgili kitapları ve bilgileri güncellememiz gerekecek. Kuramsal keşif 2014’te Chad Trujillo ve Scott Sheppard’ın, Kuiper Kuşağı’ndaki uzak 13 cismin yörüngelerindeki ben zerlikleri incelerken, küçük kütleli bir gezegen bulmuş olabileceklerini işaret etmesiyle başlıyor. Ardından problemi Batygin ve Brown ele alıyor ve bir süre sonra Trujillo ve Sheppard’ın incelediği cisimlerden altısının benzer yönde yörün gelerde dolaştığını fark ediyorlar. Rastge lelikten uzak bu tuhaf davranışın olasılı ğını %0,007 olarak hesaplayan Batygin ve Brown başka bir kütlenin bu cisimlerin Gezegen 9’un illüstrasyonu yörüngesini şekillendirdiğini düşünmeye başlıyor. İlk olasılık bu bölgede tahmin edilenden daha fazla keşfedilmemiş cismin olabile ceği, fakat bu olasılık Kuiper Kuşağı’nın kütlesinin şu an bildiğimiz toplam kütle sinin 100 katı olması demek. Dolayısıyla bu çok düşük bir olasılık. İkinci ve daha yüksek olasılık ise bu bölgede kütlece bas kın bir gezegen olması.
Bilgisayar modelleri Dünya’dan 10 kat bü yük, yörünge dolanımı 10.000 ile 20.000 yıl arasında bir gezegenin varlığına işaret ediyor. Kuiper Kuşağı’ndaki daha fazla cismin yörüngesinin incelenmesiyle geze genin var olduğuna dair daha kuvvetli ka nıtlar elde edilebilir. Gezegenin Uranüs ve Neptün ötesi iyi bilinen bazı gök cisimlerinin yörüngeleri Gezegen 9’un yörüngesi Neptün’ün çekim etkisinden dolayı Güneş Sistemi’nin ilk zamanlarında dış yörünge ye itilmiş olabileceği düşünülüyor. Gezegen 9 Güneş’ten çok uzak olduğu için teleskoplarla gözlemi hayli zor. Brown’un söylediğine göre Şili’deki Large Synoptic Survey Telescope bu gezegenin gözlemlen mesi için ideal olabilir. Bu teleskobun ise 2020 senesinde bitmesi planlanıyor.
Batygin ve Brown’un Astronomical Journal’da yayımlanan bu keşfi, buzul gök cisimlerinin çoğunlukta olduğu Ku iper Kuşağı olarak bilinen Neptün ötesi cisimlerden oluşan bölgenin bilinmeyen özellikleri ile ilgili bir çok soruyu yanıt layacak gibi görünüyor. Şimdilik Güneş Sistemi’nin dokuzuncu gezegenine ait deliller var. Bu bulguların gerçek olup ol madığını ise Kuiper Kuşağı’ndaki nesnele rin daha detaylı incelenmesi ve gözlemler gösterecek.
YAZAR: ERDEM AYTEKİN
