Ethem Baran, Kırkikindiler Bittiğinde romanında okuru 12 Eylül sonrasının Ankarasına, yağmurlu sokaklarına ve insanın kendi içine çekildiği sessiz bir dünyaya götürüyor. Romanın merkezinde, şiire ve edebiyata tutkuyla bağlı, aşkta aradığını bulamayan, hayal kırıklıklarıyla örselenmiş şair İlhan yer alıyor. Bir günün birkaç saatine sığdırılan hikâye, geriye dönüşler ve hatırlayışlarla genişleyerek İlhan'ın geçmişini, yarım kalmış sevdalarını, babasıyla yaşadığı çatışmaları ve yalnızlığını ortaya çıkarıyor. Kırkikindi yağmurları ise yalnızca Ankara'nın mevsimsel bir özelliği değil; karakterlerin iç dünyasındaki hüznü, bekleyişi ve geçip giden zamanı yansıtan güçlü bir edebî imgeye dönüşüyor.
Baran'ın anlatımında şiirsellik, güçlü tasvirler, iç konuşmalar ve psikolojik çözümlemeler ön plana çıkıyor. İlhan, alışılmış güçlü erkek kahraman kalıplarının dışında; kırılgan, çekingen, sevilmeye ihtiyaç duyan, çoğu zaman kendi hayatının akışına müdahale edemeyen bir insan olarak çiziliyor. Eski eşi Şermin, hayatına giren kadınlar, babası ve oğlu Attila ile kurduğu ilişkiler, onun duygusal eksikliklerini ve anlaşılma arzusunu görünür kılıyor. Yazar, karakterlerini kusursuzlaştırmak yerine zaafları, çelişkileri ve başarısızlıklarıyla ele alıyor. Üstelik Ankara'yı yalnızca olayların geçtiği bir şehir olarak değil, romanın ruhuna eşlik eden canlı bir karakter gibi işliyor. Kendi ifadesiyle bu romanda hikâyenin hüznüne karşılık hızlı, diri ve oyalanmayan bir anlatım dili tercih ediyor.
Eserin edebî esin kaynakları açısından özellikle Attilâ İlhan üzerinde durmak gerekiyor. Ancak burada bir ayrımı doğru yapmak önemli: Ethem Baran, belirli bir romancıyı örnek aldığını veya romanı bir romancının eserinden hareketle yazdığını söylemiyor. Kendisinin söyleşilerinde açıkça belirttiği üzere, romandaki İlhan karakteri Attilâ İlhan hayranıdır; oğluna onun adını vermiş, şiirlerini ve edebî dünyasını yaşamının merkezine yerleştirmiştir. Ayrıca İlhan Berk'in şiirleri de karakterin dünyasında önemli bir yer tutar. Dolayısıyla romanda belirgin olan etki, bir romancıdan ziyade Attilâ İlhan ve İlhan Berk'in şiir evrenidir. Baran'ın edebî yaklaşımında ise karakterlerin iç dünyasına yönelen psikolojik anlatım, şiirsel dil ve taşra-kent insanının gündelik hayatını edebiyata taşıma anlayışı öne çıkar.
Kaynakça
-
Baran, E. (2026). Kırkikindiler Bittiğinde. İstanbul: İletişim Yayınları.
-
Ersoy, Ş. E. (12 Mart 2026). Ethem Baran: “Kırkikindiler Bittiğinde’de diri, oyalanmayan, anlatılan hikâyenin ritminin tersine hızlı bir dili tercih ettim.”
-
Parşömen (26 Mart 2026). Ethem Baran: “Ankara’yı anlatan bir romana kırkikindiler başlığının yakışacağını düşündüm.”
-
Ergü, M. (30 Mart 2026). Ethem Baran: “Ankara’yı Yağmurlarıyla, İnsanı Kırgınlıklarıyla Anlattım.”